Connect with us
Novosti

Pojmovnik iz domena gra─Ĺevinarstva i arhitekture IV deo

Pred Vama je nastavak Pojmovnika vezanog za gra─Ĺevinarstvo, arhitekturu, potro┼ínju energije, energetsku efikasnost i za┼ítitu ┼żivotne sredine. Prva tri dela Pojmovnika mo┼żete ─Źitati na linkovima: I deo, II deo, III deo.

Na┼ía redakcija napisala je ovaj Pojmovnik na srpskom i engleskom jeziku s namerom da vam olak┼íamo ─Źitanje stru─Źne literature vezane za potro┼ínju energije, energetske efikasnosti i za┼ítitu ┼żivotne sredine u domenu gra─Ĺevinarstva i arhitekture.

P

PAMETAN GRAD

Grad koji je projektovan, planiran i kojim se upravlja tako da tro┼íi manje energije od uporedivih, ÔÇ×konvencionalnihÔÇť gradova i da, sistemima ugra─Ĺenim u njegove ulice, aktivno podsti─Źe ili podr┼żava energetski efikasno pona┼íanje svojih stanovnika.

SMART CITY

City which is designed, laid out and manager to consume less energy than comparable ÔÇťconventionalÔÇŁ cities and that, by the systems incorporated in its streets, actively encourages or supports the energy efficient behaviour of its occupants.

PANELNI SOLARNI KOLEKTOR

Solarni kolektor koji je posebno namenjen da apsorbuje sun─Źevu svetlost za obezbe─Ĺenje toplotne energije.

SOLAR PANEL COLLECTOR

Solar collector specifically intended to absorb sunlight to provide heat.

PASIVNA KU─ćA

Zgrada koja se ne oslanja na instalacije sistema aktivnog mehani─Źkog grejanja, hla─Ĺenja ili ventilacije da bi obezbedila komforno, zdravo okru┼żenje u unutra┼ínjosti.

PASSIVE HOUSE

Building that does not rely on the installation of active mechanical heating, cooling of ventilation systems to ensure a comfortable, healthy indoor environment.

PERIOD POVRA─ćAJA INVESTICIJE

Period vremena potreban da prihodi od neke investicije otplate iznos originalne investicije.

PAYBACK PERIOD

Period of time required for the returns from an investment to ÔÇťrepayÔÇŁ the sum of the original investment.

PIJA─ćA VODA

Voda koja je zadovoljavaju─ça za pi─çe, kulinarske svrhe i koja ispunjava zahteve relevantnog zakonodavstva zdravstvenih organa.

POTABLE WATER

Water that is satisfactory for drinking, culinary and domestic purposes and that meets the requirements of relevant health authority legistation.

PODZEMNA VODA

Voda koja je ispod povr┼íine zemlje u zoni zasi─çenja i u direktnom kontaktu sa zemlji┼ítem ili podorani─Źnim slojem.

GROUND WATER

Water which is below the surface of the ground in the saturation zone and in direct contact with the ground or subcoil.

POKAZATELJ ODR┼ŻIVOSTI

Pokazatelj koji obuhvata ogroman raspon tema koje su vezane za odr┼żivost, uklju─Źuju─çi i o─Źekivanje prirodnih resursa, kvalitet vazduha, nivoa buke, zdravlja i bezbednost, ekonomsku konkurentnost i zapo┼íljavanje.

SUPSTAINABILITY INDICATOR

Indicator which covers a vast range of subjects related to sustainability, including the preservation of natural resources, air quality, noise levels, health and safety, economic competiveness and employment.

PONOVNO DOBIJANJE RESURSA

Ekstrakcija korisnih materijala ili energija iz ─Źvrstog otpada.

RESOURCE RECOVERY

Extraction of useful materials or energy from solid waste.

POŠUMLJAVANJE

Sadnja novih ┼íuma na zemlji┼ítima na kojima se nikada ranije, u zabele┼żenoj istoriji, nije nalazila ┼íuma.

AFFORESTATION

Planting of new forests on lands which have never, in recorded history, contained forests.

POTENCIJAL GLOBALNOG ZAGREVANJA

Faktor koji opisuje uticaj energije zra─Źenja jedne masene jedinice datog gasa s efektom staklene ba┼íte u odnosu na neku ekvivalentnu jedinicu ugljen dioksida tokom datog perioda vremena.

GLOBAL WARMING POTENTIAL

Factor which describes the radiative forcing impact of one mass-based unit of a given greenhouse gas relative to an equivalent unit of carbon dioxide over a given period of time.

POTRA┼ŻNJA ENERGIJE

Koli─Źina energije koju tro┼íi neka zgrada da bi zadovoljila sve svoje energetske potrebe kako bi svojim stanarima obezbedila komforan ┼żivot ili unutra┼ínje radno okru┼żenje.

ENERGY DEMAND

Amount of energy consumed by a building to fulfil of its energy needs to provide its occupants with a comfortable living or working internal environment.

PRENOŠENJE DNEVNOG SVETLA

Odnos koli─Źine svetlosti koja se prenosi kroz prostor i koli─Źine svetlosti koja pada na njegovu spolja┼ínju povr┼íinu.

DAYLIGHT TRANSMITTANCE

Ratio of the amount of light transmitted throuhg a window divided by the amount of light incident on its surface.

PREOSTALI RADNI VEK

Predvi─Ĺeni preostali radni vek neke zgrade ili dela konstrukcije u fazi njenog kori┼í─çenja.

RESIDUAL SERVICE LIFE

Predicted remaining service life of a building or structure part way through it use phase.

PRILAGO─ÉAVANJE KLIMATSKIM PROMENAMA

Zajedni─Źki napor potreban da se osmisle nove strategije, politike, tehnologije, materijali i metode kojima bi se pomoglo ljudskoj rasi da se izbori sa posledicama klimatskih promena.

ADAPTATION TO CLIMATE CHANGE

Collective effort that is needed to devise new strategies, policies, technologies, materials and methods to assist the human race to cope with effects of climate change.

PRIMARNA SIROVINA

Materijal koji poti─Źe iz prirode i nalazi se u neprera─Ĺenom ili minimalno prera─Ĺenom stanju.

PRIMARY RAW MATERIAL

Material that came from nature and is in an unprocessed or minimally processed state.

PRINCIP ZAGA─ÉIVA─î PLA─ćA

Koncept po kome oni koji prouzrokuju ┼ítetu po ┼żivotnu sredinu snose tro┼íkove spre─Źavanje iste ili nadokna─Ĺuju ┼ítetu.

POLLUTER PAYS PRINCIPLE

Concept whereby those who cause environmental change bear the costs of avoiding it or compensating for it.

PRIRODNI KAPITAL

Proširenje ekonomskog pojma kapitala (proizvedena sredstva proizvodnje) na ekološke robe i usluge.

NATURAL CAPITAL

Extension of the economic notion of capital (manufactured means of production) to environmental goods and services.

PRIRODNI RESURS

Korisni materijal koji se javlja u prirodi unutar ┼żivotnih sredina koje postoje relativno neporeme─çene od strane ljudi.

NATURAL RESOURCE

Useful material which occurs naturally withim environments that exist relatively undisturbed by mankind.

PRIRODNO HLA─ÉENJE

Kori┼í─çenje dotoka spoljnog vazduha u zgradi, kako bi se obezbedila ventilacija i hla─Ĺenje prostora. Sinonimi ÔÇô Prirodna ventilacija.

NATURAL COOLING

Use of outdoor air flow into buildings to provide ventilation and space cooling. Synonyms ÔÇô Natural ventilation.

PROCENA UTICAJA NA ┼ŻIVOTNU SREDINU

Procena mogu─çeg uticaja ÔÇô pozitivnog ili negativnog koji predlo┼żeni projekat mo┼że da ima na ┼żivotnu sredinu, a koji se sastoji od prirodnih, dru┼ítvenih i ekonomskih aspekata.

ENVIRONMENTAL IMPACT ASSESSMENT

Assessment of the possible impact ÔÇô positive or negative ÔÇô that a proposed project may have on the environment, together consisting of the natural, social and economic aspects.

PROCES IZGRADNJE

Proces kojim se projekti gra─Ĺevinskih radova sa papira ili ra─Źunara prevode u stvarnost na nekom konkretnom gradili┼ítu.

CONSTRUCTION PROCESS

Process by which paper or computer based designs for constructions works are translated into reality on a particular site.

PROGRAM ODR┼ŻIVIH GRADOVA

Program UN ÔÇô HABITAT/UNEP ustanovljen po─Źetkom 1990-ih za ja─Źanje kapaciteta u urbanom ekolo┼íkom planiranju i upravljanju.

SUSTAINABLE CITIES

Programme UN ÔÇô HABITATION/UNEP programms established in the early 1990s to build capacity in urban environmental planning and management.

PROIZVODNJA ELEKTRI─îNE ENERGIJE MALIH RAZMERA

Proizvodnja elektri─Źne energije od strane pojedinaca, preduze─ça ili zajednica ÔÇô u malim instalacijama, generalno iz obnovljivih izvora.

SMALL SCALE GENERATION OF ELECTRICITY

Generation, by individuals, businesses or communities of electricity in small sized installation, generally from renewable sources.

PROJEKAT SA PASIVNOM SOLARNOM ENERGIJOM

Projekat zgrade koja za grejanje i hla─Ĺenje kori┼í─çenih prostora u toj zgradi koristi energiju Sunca. Sinonimi ÔÇô Sistem projektovanja sa pasivnom solarnom energijom ÔÇô Sistem sa pasivnom solarnom energijom ÔÇô Sistem sa pasivnom solarnom energijom za grejanje.

PASSIVE SOLAR DESIGN (PSD)

Building design which uses the sun’s energy for the heating and cooling of occupied spaces in the building. Synonyms ÔÇô Passive solar design system. Passive solar energy system. Passive solar heat system.

PROJEKTNI KRITERIJUMI

Niz uslova i zahteva moraju da ispune arhitekte kada projektuju bilo koju zgradu ili urbani prostor.

DESIGN CRITERIA

Set of conditions and requirements which must be met in architects when designing any building or urban space.

PROJEKTOVANJE PASIVNE ZGRADE

Pristup projektovanju zgrade u kome se nastoji da se zadovolje sve energetske potrebe za komforno kori┼í─çenje, bez pribegavanja aktivnim sistemima za odr┼żavanje unutra┼ínjeg okru┼żenja.

PASSIVE BUILDING DESIGN

Building design approach which seeks to fulfil all of the energy needs for comfortable use without resorting to active systems for the maintenance of the indoor environment.

PROJEKTOVANJE DNEVNOG SVETLA

Specifi─Źan pristup projektu neke zgrade kojim se osigurava da se postigne komforan, prihvatljiv ambijent enterijera koriste─çi prirodnu svetlost (i prirodnu ventilaciju), ─Źime se smanjuju upotrebe za ve┼íta─Źkim osvetljenjem i energijom vezanom za njega, kao i odgovaraju─çi uticaj na klimatske promene.

DAILIGHT DESIGN

Specific approach to the design of a building that ensures that a comfortable, acceptable indoor environment is achieved using natural light (and natural ventilation), thus reducing the demand for artifical lighting and its related energy and climate change impact.

PROPUSTLJIVOST

Stepen do koga neki fluid mo┼że da prolazi kroz neki porozni medijum.

PERMEABILITY

Degree to which a fluid can flow through a porous medium.

Autor teksta: Prof. dr D. Škobalj

Naslovna fotografija:Photo by Dominika Roseclay from Pexels