Connect with us
Novosti

Rečnik pojmova klimatizacije i ventilacije

Objavljeno

:

Ventilacija može biti prirodna – kroz prozorske otvore, gde vetar i vazdušni pritisak stvaraju prirodno kretanje vazduha

Područje nauke i tehnike koje obuhvata ventilaciju i klimatizaciju naročito je dinamično i stalno se pojavljuju nova rešenja kako bi čovekov svakodnevni život bio lepši, bolji i ugodniji. Prilikom čitanja raznih materijala vezanih za ovu problematiku postoje odgovarajuće nejasnoće oko tumačenja određenih pojmova. U tu svrhu je napisan kratki rečnik pojmova koji će Vam omogućiti lakše razumevanje ove problematike.

A

Adijabatsko ovlaživanje – proces ovlaživanja kod kojeg entalpija ostaje konstantna.
Akustika – nauka o zvuku, odnosno deo fizike koji proučava zakone zvuka i sluha.
Apsolutna vlažnost – odnos mase vlage (vode, vodene pare) u vazduhu i mase suvog vazduha; naziva se udelom ili sadržajem vlage.
Apsorpcija – fizički proces kojim neka čvrsta materija upija, odnosno na sebe preuzima čestice tečnosti, gasova ili drugih čvrstih materija; sposobnost neke materije za preuzimanje zvučnih vibracija i njihovim pretvaranjem u toplotu.
ASHRAE – Američko društvo inženjera grejanja, hlađenja i klimatizacije.

B

Brzina strujanja vazduha – brzina kojom vazduh struji po prostoriji kroz kanalni razvod sistema ventilacije i klimatizacije, kroz istrujne otvore, rešetke itd, meri se anemometrom.
Buka – svaki ton, zvuk ili šum koji predstavlja smetnju; posmatra se i kao zvučna vibracija i kao subjektivan osećaj.

C

Centralna ventilacija – sistem koji omogućava prozračivanje i odzračivanje (dovođenje svežeg i odvođenje zaprljanog vazduha) po celoj zgradi.
Centralni sistemi ventilacije i klimatizacije – sistemi ventilacije i klimatizacije kod kojih se na jednom mestu nalazi priprema vazduha i sistemi (uređaji) koji omogućavaju grejanje i/ili hlađenje nakon čega se vazduh kanalnim razvodom dovodi do prostorija te iz njih odvodi nazad u sistem za pripremu (klima-komoru) ili u okolinu.

D

Dijagram vlažnog vazduha – dijagram koji prikazuje promene stanja vlažnog vazduha; naziva se i Mollierovim dijagramom ili h-x dijagramom (na apscisi se nalazi sadržaj vlage, a na ordinati entalpija).
DIN – Nemački institut za standarde – nemački standard.Direktno hlađenje – hlađenje kod kojeg je vazduh u direktnom kontaktu (tačnije preko izmenjivačkih površina) sa radnom materijom; naziva se i direktnim hlađenjem.

E

EN – evropski standard.
Energija – fizička veličina koja opisuje unutrašnje međudelovanje i stanje čestica nekog tela i njegovo međudelovanje sa drugim telima odnosno sposobnost obavljanja rada.
Entalpija – fizička veličina određena zbirom unutrašnje energije i proizvoda pritiska i zapremine nekog tela, naziva se i sadržajem toplote.

F

Filter – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima-uređaja koji služi za odvajanje mehaničkih zaprljanja iz vazduha.
Frekvencija – fizička veličina koja opisuje broj oscilacija u sekundi.

G

Gas – jedan od jedan od tri oblika agregatnih stanja materije prema tzv. Prandtlovoj definiciji. Kod gasova ne dolazi ni do kakvog otpora polaganoj promeni oblika ako su u unutrašnjoj ravnoteži.
Grejač – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima uređaja koji služi za grejanje vazduha, može biti električni, toplovodni, sa korišćenjem toplote zaprljanog vazduha ili izveden zamenom uloga isprivača i kondenzatora.
Grejanje vazduha – postupak kojim se vazduh greje na željenu temperaturu.
Gustina – fizička veličina određena odnosom mase i zapremine.

H

Hladnjak – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima-uređaja koji služi za hlađenje vazduha.

I

Idealan gas – pojednostavljen opis gasa, odnosno njegovog ponašanja, prikladan za tehničke primene.

IEC – Međunarodno elektrotehničko telo, Standard Međunarodnog elektrotehničkog tela.
Indirektno hlađenje – hlađenje kod kojeg vazduh nije u direktnom kontaktu sa radnom materijom, već se koristi dodatni prenosnik toplote (najčešće voda); naziva se i indirektnim ili posrednim hlađenjem.
Indukcioni uređaj – deo sistema ventilacije i klimatizacije koji koristi vazduh i vodu kao prenosnike energije i kojim se omogućava grejanje, hlađenje i mešanje dela vazduha iz prostorije (recirkulacionog vazduha) sa delom svežeg spoljnjeg ili pripremljenog vazduha pri čemu se za mešanje njihovih struja koristi indukcioni (usisni) efekat.Industrijska ventilacija i klimatizacija – sistemi ventilacije i klimatizacije u raznim proizvodnim pogonima čiji su zadaci ostvarivanje osećaja ugodnosti kod osoba koje u takvim prostorima borave, te zadovoljavanje određenih zahteva proizvodnog procesa.
ISO – Međunarodna organizacija za standardizaciju, međunarodni standard.
Isparivač – uređaj, odnosno deo rashladnog sistema u kojem dolazi do isparavanja radne materije, pri čemu se iz neposredne okoline uzima toplota.
Istrujni otvor – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima-uređaja kroz koji pripremljeni ili sveži vazduh ulazi u prostoriju.
Izmena toplote – fizički proces do kojeg dolazi zbog razlike u temperaturi; odvija se na tri načina: provođenjem, konvekcijom i zračenjem.
Izmena vazduha – proces kojim se određena količina „zaprljanog” vazduha iz prostorije izvodi, dok se u nju istovremeno dovodi odgovarajuća količina svežeg vazduha ili pripremljenog vazduha.
Izmenjivač toplote – uređaj u kome dolazi do izmene toplote između dve ili više materija, npr. između prenosnika toplote (vode, vazduha, radne materije, itd.) i neposredne okoline.
Izolacija – postupak ili sredstvo kojim se smanjuje toplotni tok ili nivo zvučnog pritiska.

K

Kvalitet vazduha – sastav vazduha s obzirom na udeo raznih materija koje ga prljaju, a koje mogu biti živog ili neživog porekla.
Kanalni razvod – deo sistema ventilacije i klimatizacije kojim se vazduh dovodi od klima-komore do prostorija, iz njih odvodi u okolinu ili nazad u klima-komoru.
Kiseonik – hemijski element, gasovita materija neophodna za život na Zemlji koja čini oko 21 % zapreminskog udela vazduha.
Klima – ukupne vremenske prilike ili vremenska stanja u nekom području tokom dužeg perioda (najčešće 30 godina).
Klimatska područja – geografska područja sa sličnim klimatskim karakteristikama.
Komforna ventilacija i klimatizacija – sistemi ventilacije i klimatizacije u stambenim, kancelarijskim, poslovnim, trgovačkim, javnim i sličnim prostorima, čiji je osnovni zadatak ostvarivanje osećaja ugodnosti kod osoba koje u takvim prostorima borave.
Kompaktni klima uređaj – klima-uređaj kod koga se svi sastavni delovi nalaze u jednom kućištu, može biti prozorski ili krovni.

Kompresor – uređaj, odnosno deo rashladnog sistema koji služi za povećanje energetskog nivoa radne materije, odnosno za postizanje višeg pritiska i temperature primenom mehaničke energije.
Kondenzator – uređaj, odnosno deo rashladnog sistema u kome dolazi do kondenzacije (ukapljivanja) radne materije pri čemu se neposrednoj okolini dovodi toplota.
Konvekcija – jedan od tri načina izmene toplote do koje dolazi između čvrste površine i gasova ili tečnosti pri kretanju (npr. između vazduha i zida cevi), osnovni uslov konvekcije je međusobno kretanje (komešanje) čestica jer tada dolazi do stalnog međusobnog dodirivanja čestica različite temperature između kojih zatim dolazi do prelaza toplote.

L

Latentna toplota – toplota (toplotni izvor, toplotni tok) koja ne menja temperaturu, nego samo specifičnu entalpiju ili sadržaj vlažnosti u vazduhu.
Lokalna ventilacija – sistem prozračivanja i odzračivanja ograničen samo na jednu prostoriju.
Lokalni sistemi klimatizacije – sistemi klimatizacije (ne nužno i ventilacije) kod kojih se vazduh priprema zavisno od potrebe pojedinih prostorija ili manje grupe prostorija, pri čemu se u najvećem broju slučajeva radi o prostoriji (recirkulacioni vazduh).

M

MDK vrednost – najveći dopušteni udeo neke štetne materije („zaprljanja”) u vazduhu.
Meteorologija – nauka o fizičkom stanju atmosfere i pojavama koje se u njoj događaju.
Meteorološki parametri – vrednosti koje opisuju stanje atmosfere, odnosno vremenske ili klimatske prilike u nekom području.
Mešalište – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima-uređaja u kome dolazi do mešanja svežeg spoljnog i vazduha iz prostorije (tzv. recirkulacionog vazduha).
Mešanje – postupak kojim se mešaju dve struje vazduha, npr. struja svežeg, spoljnog i zaprljanog vazduha iz prostorije (tzv. recirkulacionog vazduha).
Miris – subjektivan osećaj o prisutnosti neke materije u vazduhu.

N

Nivo aktivnosti – nefizički faktor sa odlučujućim uticajem na osećaj ugodnosti, jer uzrokuje odavanje toplote osobe, što direktno dovodi do povećanja toplotnog opterećenja prostorije
Nivo buke – veličina određena odnosom kapaciteta zvuka, odnosno snage koju odaje izvor i referentne vrednosti zvučne snage; naziva se i nivoom zvučne snage.
Nivo zvučnog pritiska – veličina jednaka logaritmu odnosa vrednosti stvarnog zvučnog pritiska i najmanje vrednosti delotvornog zvučnog pritiska, meri se uređajem za merenje buke (fonometrom).

Normalno stanje – dogovoreni iznosi pritiska, temperature i gustine kojima se opisuje neka materija; za vazduh iznosi 1,013 bar i 0 °C.

O

Odavanje toplote – prelaz toplote sa materije, osoba i drugih živih bića, rasvetnih tela, mašina, uređaja, opreme itd, na neposrednu okolinu.
Odeća – nefizički faktor sa važnim uticajem na osećaj ugodnosti jer njen toplotni otpor smanjuje odavanje toplote osobe.
Odsisni otvor – deo sistema ventilacije i klimatizacije kroz koji „zaprljani“ vazduh izlazi iz prostorije.
Odvlaživač – deo sistema ventilacije i klimatizacije koji služi za odvlaživanje vazduha; može biti apsorpcioni (sa materijama koje privlače vlagu, tzv. desikansima) ili izvedeni kao hladnjak.
Odvlaživanje – proces kojim se iz vazduha izdvaja određena količina vode.
Odzračivanje – postupak odvođenja „zaprljanog” vazduha iz prostorije.
Okolni vazduh – vazduh iz neposredne okoline zgrade; naziva se i spoljnim vazduhom.
Osetna temperatura – srednja vrednost temperature vazduha u prostoriji i srednje temperature površina prostorije; naziva se i senzibilnom temperaturom.
Osetnik – uređaj koji meri ili registruje vrednost neke fizičke veličine, naziva se i senzorom.
Osoba – jedan od tri osnovna pojma koja određuju ugodnost; od osobe potiče osećaj ugodnosti.
Ostakljena površina – građevinski element napravljen od stakla ili od neke slične, za Sunčevo zračenje propusne materije.
Osunčanje – obasjanost nekog mesta, odnosno površine, Sunčevim zracima.
Otpori strujanju – smetnje koje uzrokuju pad pritiska pri strujanju fluida koje mogu biti uzrokovane samim strujanjem (tzv. linijski otpori) ili geometrijom kanala ili cevi kojima fluid struji (tzv. lokalni otpor).
Ovlaživač – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klimatizovanog uređaja koji služi za ovlaživanje vazduha; može biti vodeni ili parni.
Ovlaživanje – proces kojim se vazduhu dovodi određena količina vode (vlage) u obliku sitnih kapljica ili pare.

P

Pad pritiska – razlika između početnog (npr. na usisnoj rešetki) i konačnog (npr. u istrujnom otvoru) pritiska do kojeg dolazi zbog otpora strujanju.
Položaj Sunca – pet uglovnih veličina opisuju upad Sunčevog zračenja.
Prigušenje – fizički proces kojim neka materija na sebe preuzima zvučne vibracije (energija vibracija) i pretvara ih u toplotu.
Prigušivač – deo sistema ventilacije i klimatizacije koji služi za prigušivanje, odnosno za smanjivanje buke.
Priprema vazduha – vazduh koji je prilagođen potrebama u prostoriji, odnosno zahtevima korisnika, npr. zagrejan, ohlađen, ovlažen, odvlažen, filtriran, itd.
Prirodna ventilacija – način prozračivanja prostorija kod kojeg nije potrebna dodatna mehanička energija za strujanje vazduha, već se ono zasniva na razlici pritisaka kao posledice udara vetra na pročelje zgrade i razlici temperatura u njoj i u njenoj neposrednoj okolini.
Prisilna ventilacija – način prozračivanja i odzračivanja prostorija kod koje je strujanje vazduha pomognuto delovanjem ventilatora, odnosno dodatne mehaničke energije i naziva se i mehaničkom ventilacijom.
Pritisak – fizička veličina određena odnosom sile (njene normalne komponente) na površinu
Projektne temperature – vrednosti temperatura spoljnjeg (okolnog) vazduha koje se uzimaju u obzir pri proračunu sistema grejanja i/ili ventilacije i/ili klimatizacije.
Promena stanja gasa – fizički proces na materiji u gasnom stanju.
Prostorija – jedan od tri osnovna pojma koja određuju ugodnost; u njoj je potrebno stvoriti osećaj ugodnosti.
Protivpožarna zaklopka – deo sistema ventilacije i klimatizacije te protivpožarnog sistema građevine kojim se u slučaju požara sprečava prolaz dimnim gasovima ili plamenu u delove građevine koji nisu zahvaćeni požarom.
Provođenje – jedan od tri načina razmene toplote do kojeg dolazi kod čvrstih materija, između dva čvrsta tela u dodiru te u tečnostima i gasovima koje miruju ili laminarno struje (bez mešanja čestica); odvija se pod uticajem temperaturnog gradijenta, a zasniva se na prenosu kinetičke energije između molekula.
Prozračivanje – postupak dovođenja svežeg spoljnog ili pripremljenog vazduha u prostorije.

R
Radna materija – materija koja učestvuje u radnom procesu rashladnog sistema; njenim isparavanjem u isparivaču dolazi do hlađenja neposredne okoline, a kondenzacijom u kondenzatoru do njenog grejanja, kao radne materije najčešće se koriste razni ugljovodonici i njihovi spojevi, voda, amonijak, itd.
Rashladna površina – deo sistema ventilacije i klimatizacije sa vodom i vazduhom kao prenosnicima toplote koji omogućava grejanje i hlađenje vazduha, koji može biti sveži spoljni, pripremljen ili vazduh iz prostorije (recirkulacioni vazduh), zračenjem i konvekcijom pri čemu je izmenjivačka površina ugrađena u građevinski element (zid, plafon ili pod) ili neposredno pričvršćena na njega.
Rashladni agregat – deo sistema ventilacije i klimatizacije koji služi kao izvor rashladnog učina pri indirektnom hlađenju, naziva se i rashladnikom vode ili chillerom (engl).
Rashladni sistem ili uređaj – sistem, odnosno uređaj koji omogućava hlađenje neke materije (npr. vazduha, vode) pri čemu njegovu osnovu najčešće predstavlja levokretni kružni proces radne materije; može biti izveden kao kompresorski (za ostvarivanje kruženja radne materije služi mehanička energija) ili kao apsorpcioni (za ostvarivanje kruženja radne materije služi toplotna energija).
Rashladni toranj – deo sistema ventilacije i klimatizacije koji služi za odvođenje toplote kondenzacije iz rashladnog uređaja.
Rashladni učin – fizička veličina opisana toplotnim tokom koji treba odvesti iz prostorije kako bi se postigla željena temperatura, tj. ugodnost, takođe i učin (snaga) rashladnog sistema, odnosno uređaja i njihovih delova.
Raspodela vazduha – način na koji se vazduh, odnosno vazdušne struje zavisno od njihove brzine, načinu strujanja i temperaturi (gustini) rasprodeljuju po prostoriji.
Rasvetno telo – uređaj koji služi za osvetljavanje prostorije (npr. žarulja, halogenska, fluoroscentna svetiljka, itd.).
Regulacija – proces kod kojeg jedna ili više ulaznih veličina utiču na jednu ili više izlaznih veličina, pri čemu redovno postoji povratno delovanje ili veza izlaznih na ulazne veličine.
Relativna vlažnost – odnos stvarnog parcijalnog pritiska vodene pare (vode, vlage) u vazduhu i njenog mogućeg pritiska zasićenja pri odgovarajućoj temperaturi; jedan od osnovnih faktora ugodnosti.

S

Senzibilna toplota – toplota (toplotni izvor ili toplotni tok) koja se manifestuje promenom temperature; naziva se i osetnom toplotom.
Smrad – subjektivan, redovno neugodan osećaj o prisutnosti neke materije u vazduhu.

Specifični toplotni kapacitet – fizička veličina koja pokazuje koliko je toplotne energije potrebno dovesti 1 kg mase materiji kako bi joj se temperatura povećala za 1K stišljive materije (gasovi) imaju dve vrste toplotnih kapaciteta; pri konstantnom pritisku i konstantnoj zapremini.
Split sistem – klima uređaj u odvojenoj izvedbi (od eng. split – podeliti, rascepiti), tj. sa dve jedinice; isparivačkom (unutrašnjem, niskopritisnom) smeštenom u prostoriji i kondenzacionoj (spoljnoj, visokopritisnoj) postavljenoj na spoljni zid, krov zgrade ili zemljište.
Spremnik rashladnog učina – uređaj, odnosno sistem koji omogućava privremeno skladištenje rashladnog učina na osnovu skladištenja senzibilne i latentne toplote u odgovarajućem mediju (najčešće vode ili tzv. fazno promenljivom materijalu).
Srednje mesečne temperature – vrednosti temperature vazduha u nekom mestu (po pravilu na meteorološkoj stanici) određene merenjem dnevnih temperatura vazduha tokom dužeg perioda.
Stepen odvajanja čestica – veličina koja pokazuje udeo ukupnog broja čestica određene veličine koje se mogu nahvatati na filteru, predstavlja meru kvaliteta filtera.
Sunčevo zračenje – toplota (toplotni tok) koja od Sunca stiže na Zemlju.
Sistem grejanja i/ili ventilacije i/ili klimatizacije – jedan od tri osnovna pojma koja određuju ugodnost; ima zadatak postizanja ugodnosti u prostoriji.
Sistem prozračivanja i odzračivanja – sistem koji omogućava dovođenje svežeg i odvođenje „zaprljanog” vazduha iz prostorije (sistem ventilacije).
Sistem ventilacije – sistem koji omogućava dovođenje svežeg spoljnog i odvođenje „zaprljanog” vazduha iz samo jedne prostorije (lokalna ventilacija) ili iz svih prostorija u zgradi (centralna ventilacija).
Sistem ventilacije i klimatizacije – sistem kojim se deluje na temperaturu, vlažnost i kvalitet vazduha te ostvaruje prisilna izmena vazduha u prostoriji, što neposredno služi postizanju ugodnosti.
Sveži vazduh – vazduh u kojem nema materija koje ga prljaju ili uzrokuju mirise, po pravilu podrazumeva spoljni (okolni) vazduh.

Š

Šum – neperiodične zvučne vibracije (nepravilnog ili stohastičkog oblika).

T

Temperatura – fizička velična kojom se manifestuje unutrašnje toplotno stanje nekog tela; dva tela imaju istu temperaturu kada između njih nema izmene toplote, odnosno kada postoji toplotna ravnoteža.

Temperatura vazduha – jedan od najvažnijih faktora ugodnosti, meri se u sredini prostorije, na visini 1,5 m od poda.
Termodinamika – nauka o toploti, odnosno deo fizike koji proučava toplotne pojave, zakone toplotne ravnoteže i pretvaranja toplote u druge oblike energije.
Termometar – uređaj kojim se meri temperatura.
Ton – zvučne vibracije pravilnog (sinusoidalnog) oblika.
Toplota – fizička veličina, odnosno oblik energije koji se karakteriše prelazom između tela različitih temperatura.
Toplotna ugodnost – stanje koje je postignuto kada je osoba zadovoljna temperaturom, vlažnošću i kretanjem vazduha u neposrednoj okolini te ne oseća potrebu ni za hladnijim, ni toplijim, ni vlažnijim, ni suvljim vazduhom.
Toplotni izvor – telo koje ima višu temperaturu (npr. osoba, grejno ili rasvetno telo, itd.) zbog čega dolazi do prelaza (razmene) toplote sa njega na okolinu ili druga tela niže teperature.
Toplotni otpor – otpor provođenju toplote ili sama materija koja ga pruža (npr. odeća, izolacioni materijal).
Toplotni ponor – telo koje ima nižu temperaturu (npr. spoljni zid, prozor, itd.) zbog čega dolazi do prelaza (izmene) toplote sa tela više temperature na njega.
Toplotni tok – fizička veličina koju opisuje toplota izmenjena u određenom vremenu.
Toplotni učin – fizička veličina opisana toplotnim tokom koji treba dovesti u prostoriju kako bi se postigla željena temperatura, tj. ugodnost; učin sistema grejanja i njegovih delova (kotla, ogrevnih tela, itd.).
Toplotno opterećenje – toplota, odnosno toplotni tok uzrokovana unutrašnjim i spoljnim izvorima; po iznosu je jednako potrebnom rashladnom učinu; naziva se letnjim opterećenjem prostorije.
Toplovazdušno grejanje – grejanje koje se zasniva na zagrevanju vazduha u sistemu ventilacije i klimatizacije; ako služi kao dodatni sistem grejanja (uz radijatore, konvektore, itd.), sveži, vanjski vazduh se u komori za pripremu (klima-komori) greje samo do temperature prostorije, a ako predstavlja jedini sistem grejanja, sveži, vanjski vazduh se zagrejava na nešto višu od željene temperature u prostoriji koja se zatim uspostavlja mešanjem.

U

Učin – fizička veličina koju opisuje obavljeni rad ili razmenjena toplota u određenom vremenu; naziva se i snagom.

Ugljen-dioksid – hemijski spoj, gasna materija koja čini 0,03 % zapreminskog udela vazduha, istiskuje vazduh iz prostorije i u većim količinama je opasan.
Ugodnost – svest jedne ili više osoba o ugodnoj okolini, njeno postizanje je osnovni zadatak svakog sistema grejanja, ventilacije i klimatizacije, naziva se komforom ili udobnošću.
Uzgon – okomito usmerena sila u fluidima koja uzrokuje podizanje, odnosno istiskivanje tela veće gustine.

V

Vanjska temperatura – temperatura vanjskog (okolnog) vazduha.
Vanjski vazduh – vazduh iz neposredne okoline zgrade; naziva se i okolnim vazduhom.
Vazduh – smesa azota, kiseonika, ugljen-dioksida, plemenitih gasova, vodene pare i raznih zaprljanja u šta se ubrajaju razni drugi gasovi, čestice materija i živi organizmi; osnovna materija za život na Zemlji i jedan od osnovnih prenosnika energije u sistemima ventilacije i klimatizacije.
VDE – nemački Savez za elektrotehniku, elektroniku i informacionu tehniku.
VDI – Udruženje nemačkih inženjera i Upustvo Udruženja nemačkih inženjera.
Ventilator – uređaj kojim se ostvaruje strujanje gasnog medija na osnovu pretvaranja mehaničke energije obrtanja u pritisak i kinetičku energiju strujanja gasa; može biti radijalni ili aksijalni.
Ventilator konvektor – deo sistema ventilacije i klimatizacije sa vodom i vazduhom kao prenosnicima toplote koji omogućava grejanje, hlađenje i filtriranje vazduha (svežeg, vanjskog i/ili pripremljenog te vazduha iz prostorije) pri čemu se potrebno strujanje ostvaruje ugrađenim ventilatorom; naziva se i eng. fan-coilom.
Vibracije – mehaničke oscilacije materijalnih čestica u elastičnom mediju, odnosno zvuk u širem smislu.
Vlažnost vazduha – udeo vlage (vodene pare) u vazduhu; može biti relativna ili apsolutna.
Vodena para – voda u gasovitom agregatnom stanju.
Vreme odjeka – vreme u kojem izvor neprekinutog šuma u nekoj prostoriji postiže smanjenje nivoa zvučne snage za 60 dB.
VRV – sistem – klima-uređaj u odvojenoj izvedbi koji radi sa više unutrašnjih i spoljnih jedinica te sa promenljivom količinom radne materije u cirkularnom protoku.

Z

Zaklopka – deo sistema ventilacije i klimatizacije ili klima-uređaja kojim se reguliše strujanje vazduha.
Zaštita od požara – mere i postupci za onemogućavanje širenja plamena u građevini u slučaju požara te za uklanjanje njegovih posledica.
Zazori – procepi, neprianjanja, pukotine u dosedu građevinskih elemenata (npr. prozora, vrata i njihovih ramova); nazivaju se i fugama.
Zona boravka – područje prostorije u kojem se događa većina ljudskih delatnosti; obuhvata prostor na udaljenosti 1 m od spoljnih zidova, 0,5 m od unutrašnjih zidova i do 2 m od poda; naziva se i bio-zonom ili zonom zadržavanja.
Zračenje –jedan od tri načina izmene toplote; kroz prostor se prenosi u obliku toplotnih zraka, odnosno elektromagnetskih talasa.
Zvuk – više istovremenih pravilnih zvučnih vibracija (tonova).

Prof. dr D. Škobalj, Ž. Đokić, dipl. inž.

Advertisement reklama na grenef portalu

Izdvojeno

Sa portala

Energetska efikasnost objekata Energetska efikasnost objekata
Energetska efikasnost1 mesec ranije

Energetska efikasnost objekata u kriznom vremenu

Radeći u polju energetske efikasnosti objekata poslednjih 10-ak godina, na mnogobrojnim projektima različitih nivoa energetske efikasnosti i održivosti u najširem...

Ytong zelena gradnja Ytong zelena gradnja
Energetska efikasnost1 mesec ranije

Zelena gradnja i najvažnije odlike

“Zelenim” se nazivaju oni objekti koji su građeni po principima održive gradnje. Najvažnije odlike „zelene gradnje“ su: manja potrošnja energije...

Antenall tim za projektnu podršku na projektima Antenall tim za projektnu podršku na projektima
Energetska efikasnost2 meseca ranije

Kako naći najbolju podršku za vaš projekat?

Velika tražnja dovela je i do hiper ponude gde nije lako razaznati kome se obratiti od inženjera, arhitekata, projektnih biroa...

Energetska efikasnost je dobitna kombinacija i za kompanije i za klimu Energetska efikasnost je dobitna kombinacija i za kompanije i za klimu
Energetska efikasnost2 meseca ranije

Najbolji način za smanjenje troškova i emisija štetnih gasova

S obzirom na to da se kompanije širom sveta suočavaju s ogromnim pritiskom kada je reč o troškovima energije i...

Divus Apartmani Divčibare Divus Apartmani Divčibare
Arhitektura2 meseca ranije

ENERGY NET predstavlja najnoviji projekat Divus apartmani Divčibare

Vođena svrhom da stvara bolju atmosferu po meri čoveka u skladu sa prirodom, kompanija ENERGY NET već više od 30...

Vegetativni zidovi na fasadnom omotaču Vegetativni zidovi na fasadnom omotaču
Arhitektura3 meseca ranije

Vegetativni zidovi u arhitekturi

Vegetativni zidovi koji fasadni omotač pretvaraju iz statičnog u dinamičan odnos prema posmatraču, u gustim urbanim sredinama imaju veliki potencijal...

Sadržaj

Popularno