BIG SEE Festival 2026 – ograničenja, odgovornost i značenje

21–22. maj 2026. | Grando, Portorož, Slovenija

Istorijsko skladište Grando u Portorožu, Slovenija, uspešno je ugostilo novo izdanje BIG SEE Festivala 2026, vodeće međunarodne platforme za arhitekturu i dizajn proizvoda u jugoistočnoj Evropi. Po prvi put, platforma je objedinjila svoja ranije odvojena izdanja — BIG Architecture i BIG Design — u jedinstven i koherentan ekosistem. Okupljajući više od 3.000 arhitekata, dizajnera, brendova, investitora i donosilaca odluka iz celog sveta, dvodnevni događaj potvrdio se kao ključni forum za razumevanje kompleksnosti, etičkih odgovornosti i sistemskih promena sa kojima se danas suočavaju prostorne i kreativne industrije.

Postavljanje ključnog pitanja: „Previše? Šta je zapravo dovoljno?”

Odlučno se udaljavajući od prolaznih estetskih trendova, festival se bavio izazovima epohe obeležene hiperprodukcijom slika, zgrada i proizvoda. Kroz sve panele i formate, učesnici su se suočili sa činjenicom da osnovni izazov savremene arhitekture i dizajna više nije pitanje da li nešto može da se izgradi ili dizajnira, već da li bi trebalo — i sa kojim ciljem. Događaj je predstavio uzdržanost ne kao ograničenje, već kao osnovnu profesionalnu odgovornost da se uvedu red, dostojanstvo i osećaj utočišta u sve haotičniji svet.

Konferencija, kritičke debate i filmske naracije

Intelektualni pokretač festivala, BIG SEE Konferencija, pružila je prostor za istinsku profesionalnu razmenu mišljenja i debatu, umesto pasivne konzumacije sadržaja. Program, kuriran kroz pet različitih tematskih celina — Architecture and Relevance, Urban Humanity, The Great Reduction, BIG i Measure in Architecture — pod vođstvom Selçuka Avcıja, Einara Jarmunda, Lutza Kuchera, Tanje Završki i Aleksandra Ostana, povezao je afirmisane autore sa novim generacijama stručnjaka. Predavanja i diskusije okupile su istaknute globalne predstavnike svetski poznatih biroa i fondacija, među kojima su Mecanoo, Norman Foster Foundation, Renzo Piano Building Workshop i Groupwork.

Prevazilazeći tradicionalni format predavanja, festival je predstavio i specijalizovane dijaloške formate. BIG SEE Editors Talk okupio je urednike vodećih arhitektonskih publikacija centralne i jugoistočne Evrope kako bi razgovarali o kulturnom posredovanju u prezasićenom medijskom prostoru, dok je BIG SEE Professors Talk otvorio pitanje šta obrazovni sistem mora da „zaboravi” kako bi ostao relevantan za buduće generacije.

Program je dodatno obogaćen interdisciplinarnim sadržajem posvećenim arhitektonskoj kinematografiji i umetnosti. Posetioci su imali priliku da prvi put vide deo dokumentarnog filma K67 Filipa Filkovića, koji istražuje kultni modernistički modularni kiosk Saše Mächtiga, kao i dokumentarni film Brutalism (2024) autora Miloša Jakovića i Hosseina Fanija, emotivnu studiju o obnovi posleratnih gradova. Vizuelne narative upotpunila je Art Room postavka savremenog rock’n’roll umetnika Davora Keškeca, čiji je rad uneo neočekivani kreativni dijalog kubizma i pop arta u arhitektonski ambijent.

Kurirana sajamska postavka i globalna partnerstva

Povezujući teoriju i realnost industrije, BIG SEE Trade Show okupio je više od 100 pažljivo odabranih izlagača, nudeći alternativu masovnim komercijalnim sajmovima. Uz izložbeni deo, BIG SEE Innovations Exhibition predstavio je specijalizovanu mapu inovacija u oblasti dizajna, materijala i sistema prilagođenih održivom građenom okruženju. Izložbeni prostor takođe je bio mesto važnih međunarodnih dijaloga u dizajnu, uključujući institucionalno predstavljanje povodom Italian Design Day 2026, posvećenog urbanoj regeneraciji i održivim praksama budućnosti.

Povezujući vizionarske autore, inovativne proizvođače i međunarodne medije, objedinjeni BIG SEE Festival 2026 dodatno je učvrstio svoju poziciju nezaobilaznog regionalnog katalizatora, ostavljajući kreativnoj zajednici jasniju kolektivnu svest o tome kako graditi odgovornije, relevantnije i dugotrajnije.

BIG SEE Awards 2026: Objavljeni Grand Prix pobednici

Kao sastavni deo festivalskog ekosistema, BIG SEE Awards 2026 nagradio je međunarodne projekte koji stavljaju suštinu ispred veličine i nameru ispred spektakla. Ocenjivani od strane uglednog međunarodnog žirija sastavljenog od globalnih stručnjaka, projekti su dobili profesionalno priznanje za dostignuća ukorenjena u stvarnim kontekstima, a kulminacija je usledila tokom Gala večeri proglašenjem prestižnih Grand Prix pobednika: